Flora en Fauna

Venwoude wordt omgeven door een weelde aan flora en fauna. Rond het terrein van Venwoude wandelen, en genieten van de natuur is echt een aanrader.

Flora

Door de bijzondere waterkwaliteit en zorgvuldig beheer heeft zich in en rond het ven van Venwoude een unieke biotoop kunnen ontwikkelen. Het water bestaat behalve uit regenwater ook uit grondwater, in tegenstelling tot veel andere vennen in de omgeving, zoals het Pluismeer.

Vennen met alleen regenwater zijn de laatste decennia sterk verzuurd, waardoor vele oeverplanten daar verdwenen zijn. Het onderhoud van het Venwoude-ven bestaat uit het jaarlijks snoeien van de waterlelies en het plaggen van de oevers, wat inhoudt dat de bovenste humuslaag wordt weggestoken. Dit houdt de oeverbodem relatief arm, zodat oeverplanten als waterdrieblad, gele lis, drie soorten veenmos en de zeldzame zonnedauw behouden blijven en niet door bos of snelgroeiers als pijpestrootje worden overwoekerd.

Tussen het ven en de Villa groeit nog een klein beetje heide, evenals rond de groepsruimten verderop op het terrein. Heidezaad blijft dertig jaar kiemkrachtig en komt bij kap steeds weer op.

De vele monumentale loof- en naaldbomen op het terrein worden met zorg omringd. Toen parkerende auto´s de beuken langs de oprijlaan te veel bleken te belasten, is er in 2006 een nieuwe parkeerplaats aangelegd.

Fauna

Rond het ven heeft een deskundige hier in de lente en zomer van 2005 twintig soorten libellen geteld, wat neerkomt op een kwart van alle libellensoorten in Nederland! Volgens een onderzoek van het RAVON (Reptielen-, Amfibieën- en Vissenonderzoek in Nederland) komen er hier vijf soorten amfibieën en drie soorten reptielen voor. De amfibieën zijn de kleine watersalamander, de poelkikker, de middelste groene kikker, de bruine kikker en de gewone pad, en de reptielenpopulatie bestaat uit de levendbarende hagedis, de hazelworm en de ringslang. Ieder voorjaar ligt de composthoop vol met ringslangeieren en zie je in mei en juni soms wel zes ringslangen tegelijk liggen zonnen. Ringslangen zijn overigens ongevaarlijk.

Rondom het landgoed komen er raven en vier soorten spechten voor (groene specht, zwarte specht, kleine en grote bonte specht).

Verder broeden er in de omgeving diverse roofvogels: buizerd, wespendief, havik, boomvalk, sperwer, bosuil en ransuil.

In holen van de zwarte specht zijn sporen gevonden van een boommarter, een roofdier dat meestal ´s nachts actief is. Een aantal jaren geleden is er op het terrein een bunzing aangetroffen. Verder leven er eekhoorns en wezels en worden er vrij regelmatig vossen en reeën gezien. De konijnenstand is op dit moment vrij laag als gevolg van een tweetal gemene virusepidemieën.

Aan de overkant van de Vuurse Steeg bevindt zich een dassenburcht. De dassenpopulatie is in deze omgeving de laatste tien jaar flink in omvang toegenomen, mede door beschermende maatregelen zoals dassentunnels en –rasters. Deze helpen het aantal verkeersslachtoffers onder overstekende dassen te beperken. Zo is bij landgoed Einde Gooi in Maartensdijk een dassentunnel onder de snelweg en spoorweg aangelegd. Op de Vuursche Steeg ontbreken deze voorzieningen waardoor er af en toe dassen worden aangereden.

Voor ecologisch advies onderhoudt Venwoude contacten met diverse instanties en terreinbeheerders, zoals Staatsbosbeheer, het Utrechts Landschap en de Provincie Utrecht. De overheid heeft inmiddels een begin gemaakt met de ‘ontsnippering’ van de natuur op de Utrechtse heuvelrug, door de aanleg van ecoducten over provinciale wegen en rijkswegen. Ook wil men via de Gelderse vallei weer een verbinding tot stand brengen met de natuur op de Veluwe, waardoor er in de toekomst in dit gebied misschien zelfs weer edelherten gezien kunnen worden.