Financiën rondom de Nieuwbouw

Alles wat je wilde weten over de nieuwbouw, de noodzaak voor donaties en de financiële situatie van Venwoude

Interview met Leon Gras, door Laura van Lee – 28 augustus 2018

In de afgelopen maanden is Venwoude een grote donatiecampagne gestart, om bij te dragen de nieuwbouw te bekostigen. Dat riep echter ook vragen op: is dat geld nu noodzakelijk? En gaat Venwoude ten onder als dat geld niet wordt ingezameld? Voor iedereen die overweegt bij te dragen, maar zijn vragen eerst beantwoord wil hebben, schept Leon duidelijkheid.

Waarom is er nieuwbouw nodig op Venwoude?

De Zonnedauw, Gentiaan en Tormentil/Wederikzaal  (vanaf nu noemen we dit in dit stuk de Tormentil) zijn zo’n 25 a 30 jaar geleden gebouwd als tijdelijke gebouwen, met een destijds bedachte maximale levensduur van ongeveer 10 à 15 jaar.

De focus lag in de begintijd van Venwoude op het van grond tillen van een centrum voor Emotioneel Lichaamswerk, echt pionierswerk, van niets iets maken. Men was toen nog niet bezig met het ontwikkelen van een duurzame organisatie en retraitecentrum.

Gaandeweg werd wel duidelijk dat de gebouwen een keer vervangen moesten worden maar telkens gingen plannen niet door wegens andere prioriteiten, gebrek aan geld of leiderschap.

Afgelopen jaren hebben we flinke stappen gezet in het ontwikkelen van concrete lange termijnplannen die de continuïteit van Venwoude kunnen waarborgen. Een duurzaam en gezond Venwoude met betekenis voor de kinderen van onze kleinkinderen.

Dat betekent dus ook investeren in gebouwen die lang meegaan. Het vervangen van de tijdelijke gebouwen dus en ook op een duurzame manier gebouwd, volgens onze visie op een duurzame wereld.

 

De nieuwbouw, dat is toch alleen de nieuwe Zonnedauw?

Nee, we zitten midden in een 10-jarenplan waarbij het hele terrein, gebouwen en landgoed geschikt worden gemaakt voor een duurzame toekomst. Dus niet alleen de Zonnedauw. Alle trainingsruimtes worden opgeknapt of vervangen. Dus ook de Tormentil en de Gentiaan.

De Tormentil (het gebouw aan de Zonneweide) is inmiddels helemaal opgeknapt, zowel van buiten als van binnen in de zaal en het sanitair. Het gebouw kan er weer vele jaren tegenaan.

Nu is de Zonnedauw aan de beurt. Die wordt helemaal vervangen. Daarna, dat zal rond 2020 zijn, gaan we aan de slag met de vervanging van de Gentiaan. Dat zal een vergelijkbaar ontwerp zijn als de nieuwe Zonnedauw maar dan een slag kleiner.

 

Hoeveel kost de vervanging van de Zonnedauwzaal?

De kosten voor het hele traject aan voorbereiding en vervanging van de Zonnedauwzaal is begroot op ongeveer een miljoen euro. Inmiddels zijn we zo goed als zeker dat het voor dit bedrag ook gaat lukken conform onze eisen en wensen.

 

Dat is een hoop geld. Wat ‘krijgen’ we voor dat miljoen?

Een werkelijk prachtig gebouw, dat helemaal voldoet aan eisen van deze tijd.

De nieuwe Zonnedauwzaal wordt ongeveer 1,5x zo groot als de bestaande Zonnedauwzaal. Hiermee voldoet het aan de regelmatige vraag om grotere groepen te kunnen faciliteren, precies daar waar Venwoude bij uitstek goed in is en zich onderscheidt van vele andere kleinere centra.

Wat het gebouw ook bijzonder maakt is dat het 25 slaapplaatsen gaat krijgen waarmee de overnachtingsmogelijkheden op Venwoude flink worden uitgebreid.

En het gebouw wordt ook een voorbeeld van duurzame energiehuishouding, met onder meer PV-(zonne)panelen, een warmtepomp, laagtemperatuurverwarming, lucht- en waterbehandeling met warmteterugwinning en minimale CO2-uitstoot. Verder LED-verlichting, triple beglazing en een hoogwaardig geïsoleerde gevel, vloer en dak.

Kijk voor een uitgebreide beschrijving van de nieuwe Zonnedauw op https://www.venwoude.nl/nieuwbouw/

 

Dat er nu donaties nodig zijn, doet sommige mensen afvragen: heeft Venwoude zijn zaakjes financieel wel op orde?

Jazeker, meer dan ooit. Het is niet zo dat Venwoude geld over heeft, alle inkomsten zijn jaarlijks ook echt nodig om alle benodigde uitgaven te kunnen financieren, maar wat belangrijk is, is dat inmiddels een financieel gezonde en duurzame organisatie is opgebouwd met de nodige professionalisering. Daar zijn de afgelopen 10 jaar enorme stappen in gezet. Veel mensen weten dit niet.

 

Oh vertel eens, hoe is die professionalisering gegaan?

Venwoude in het commune-model

Venwoude is ooit begonnen als een commune waar iedereen werkte en leefde in een vrij gesloten gemeenschap, echt passend bij de pioniersfase. Iedereen gaf alles wat hij/zij had en verdiende. Dat ging allemaal in de grote pot, waarvan het terrein werd onderhouden. Naar buiten toe was Venwoude een vrijwilligersorganisatie en elke bewoner kreeg naast kost en inwoning een beetje zakgeld. Veel was dat niet, en dat was ook niet nodig, want niemand had tijd om het uit te geven. Je leefde totaal in en voor de gemeenschap.

We noemen dit het commune-model. Venwoude hoefde nauwelijks tot geen belasting te betalen, had geen salariskosten en de trainingsruimtes die in eerste instantie werden neergezet waren vrij goedkoop (want ook tijdelijk). Financieel was dit model ook nodig om überhaupt het landgoed (dat veel groter was dan wat de eerste oprichters voor ogen hadden) te kunnen aankopen.

Venwoude tegenwoordig

De afgelopen 10 à 15 jaar is hier veel in veranderd. Door veel maatschappelijke ontwikkelingen kreeg Venwoude steeds meer te maken met de belastingdienst en andere overheidsinstanties, waardoor in de loop der jaren een overgang gemaakt is naar een professionele organisatie. Waar werknemers een echt salaris krijgen, belasting betaald wordt en ook voldaan moest worden aan allerlei beveiligingsmaatregelen zoals die van de brandweer.

Ook was het om meerdere redenen nodig dat de trainers zichzelf verzelfstandigden. Die hebben vervolgens de Venwoude Levensschool opgericht als apart bedrijf.

De afdeling Verhuur is ontstaan, zodat ook de gebouwen gezond geëxploiteerd konden worden. De trainers huren nu ook officieel bij deze afdeling, daar waar dat vroeger onderhands ging.

Op het landgoed hebben we daarnaast ook veel geïnvesteerd in het aanpassen van de slaap- en doucheruimtes, van gemeenschappelijke jaren ‘70-douches naar individuele cabines bijvoorbeeld.

Kortom: veel aanpassingen naar de eisen van deze tijd, en het financieel gezonder maken van de organisatie.

 

Ik kan jullie dus ook feliciteren, dat jullie deze grote verandering hebben overleefd!

Jazeker, dat klopt. Veel vergelijkbare communes en leefgemeenschappen hebben het financieel of organisatorisch niet gered.

 

Hoe zit het dan met de financiering van de gebouwen?

Het sluitstuk van dit hele veranderingsproces is nu de financiering van nieuwe gebouwen. Er was tot op heden nog geen geld gereserveerd voor afschrijvingen. Dat is eigenlijk je spaarpot om te kunnen bouwen. Daarom moeten we nu lenen van de bank voor de nieuwbouw.

 

Waarom is er dan extra geld nodig uit donaties?

Dat is een keuze die we hebben gemaakt die voortkomt uit onze visie: we zien graag dat Venwoude een co-creatie is van zoveel mogelijk mensen die betrokken zijn bij de continuïteit van Venwoude en daar graag aan willen geven, in welke vorm dan ook.

Zoals veel mensen bijdragen door tijd en/of expertise te geven, zijn er ook steeds meer mensen die financieel willen bijdragen. Al vanaf de start van Venwoude bestaat de financiering van het onroerend goed voor ongeveer 2/3 uit externe leningen (van de bank) en voor ongeveer 1/3 uit zogenaamde onderhandse leningen en donaties van private mensen.

Meer mensen kunnen zo hun betrokkenheid en vrijgevigheid tot uitdrukking brengen en het scheelt Venwoude betalingen aan rente en aflossingen. Die kunnen dan vervolgens besteed worden aan het verder verduurzamen van het gebouw en de rest van het landgoed. Ook kunnen we geld op zij gaan leggen voor de nieuwe Gentiaanzaal.

Daarom hebben we ook voor dit project weer ervoor gekozen om 1/3e van de kosten van de Zonnedauw (300.000 euro) uit onderhandse leningen en donaties te laten komen en 2/3 middels bankleningen.

 

Dus de donaties zijn financieel gezien niet noodzakelijk om te bouwen?

Nee, we kunnen in principe ook zonder donaties bouwen. We hebben voldoende onderpand bij de bank om een hypotheek af te sluiten voor het hele bedrag voor de nieuwe Zonnedauw.

Daarmee is dan echter wel onze latere leencapaciteit zodanig gereduceerd dat we onze droomplannen voor het volgende gebouw moeten gaan aanpassen. En zoals hierboven gezegd willen we ook graag samen met Venwoude-fans het geld bijeenbrengen. Het gaat dus niet alleen om financiën, ook om visie.

 

En het verhaal dat Venwoude ‘alles op het spel zet’ als dit geld niet wordt ingezameld? Dat klinkt alsof Venwoude failliet gaat én dus wel financieel ongezond is.

Ah ja, ik snap de verwarring.

Nogmaals: Venwoude gaat niet failliet als we die 300.000 euro aan donaties en particuliere leningen niet rond krijgen. De bank wil ons ook die 300.000 lenen.

Waar deze uitspraak vandaag komt is dit: we willen persé dat we dit met elkaar doen. Daar willen we ons hard voor maken. Dat past in de missie en visie van Venwoude. We willen geen gebouw dat volledig wordt bekostigd door een bank. We vinden het juist zo prachtig om dit met elkaar te doen. Dat geeft voor ons de hoogste kwaliteit. Ook gaan we voor de hoogst mogelijke kwaliteit in bouw: We willen een gebouw dat het beste bij Venwoude past. Dus volledig duurzaam met de meest kwaliteitsvolle materialen.

 

Het gaat dus over consequenties verbinden aan jullie waardes?

Precies. Als de consequentie is dat we failliet gaan, omdat we onze waardes niet kunnen leven- tenzij we vercommercialiseren-, dan is dat zo.

Maar dat is wat anders, dan dat het voortbestaan van Venwoude nu hangt op het halen van de donaties.

Al helpt het wel om noodzaak te creëren.  Dat geeft ook leiderschap en focus, en zorgt ervoor dat mensen samenwerken aan een project, zoals jullie nu ook doen met de Veiling.

 

Nou, dit heeft veel opgehelderd voor mij, dankjewel!

Graag gedaan!